Terroir – Geografska širina i nadmorska visina vinogradarskih rejona Srbije
Centar za vinogradarstvo i vinarstvo je, u saradnji sa stručnjacima iz Instituta za biološka istraživanja “Siniša Stanković“ Univerziteta u Beogradu, Poljoprivrednog fakulteta u Beogradu i CNR Institute of Sustainable Plant Protection iz Barija (Italija) istraživao topografske faktore terroir-a vinogradarskih rejona Srbije. U istraživanjima su korišćeni digitalni, odnosno prostorni podaci i GIS tehnologija u skladu sa načelima upotrebe geografskog informacionog sistema definisanog rezolucijom OIV-a: Resolution OIV-VITI 423-2012. Nakon dugogodišnjih aktivnosti u oblasti preciznog vinogradarstva i digitalnog modeliranja u vinogradarstvu i vinarstvu u Srbiji i regionu, tim stručnjaka je potvrdio da se Srbija odlikuje specifičnim topografskim karakteristikama vinogradarskih rejona, a ovom prilikom iznosimo deo istraživanja koja su predstvljena i publikovana u okviru XII Međunarodnog kongresa o Terroir-u 2018. godine u Saragosi (Španija).
Vinogradarska područja Srbije se prostiru od 42°13ʼ52ʼʼ do 46°11ʼ26ʼʼ severne geografske širine. U skladu sa tim, skoro sva vinogradarska područja se nalaze u pojasu najpovoljnije geografske širine severne Zemljine polulopte (između 34° do 45°), što je od izuzetnog značaja za visok potencijal po pitanju proizvodnje kvalitetnih vina.
Nаdmоrskа visinа је јеdаn оd nајbitniјih tоpоgrаfskih fаktоrа i mоžе imаti vеliki uticај nа kvаlitеt i kаrаktеristikе vinа iz datog vinogradarskog područja, s obzirom da se sa povećavanjem nadmorske visine menja i mikroklima. Istraživanja su pokazala da je distribucija nadmorske visine (uzevši u obzir svih 22 vinogradarska rejona) najfrekventnija između 200 i 300 m, a glavna nadmorska visina je 247,1 m koja je obuhvaćena većinom vinogorja. Podaci ovih istraživanja su od izuzetnog značaja za bolje razumevanje srpskog terroir-a, kao i kvaliteta i karakteristika vina, s obzirom da ovakva dominantna nadmorska visina prouzrokuje specifične klimatske uslove, a pre svega Cool Night Index (CI). Ovaj indeks ima izuzetno povoljne vrednosti u većini vinogradarskih rejona Srbije, a najpovoljnije u okviru vinogorja koja se u najvećem broju slučajeva nalaze na većim nadmorskim visinama u odnosu na vinogradarske rejone.
Pozitivan uticaj temperaturnih razlika između dana i noći je ispitivan u mnogim svetskim vinogradarskim područjima, a pojedini naučnici kao što su Fregoni i Pezzuetto (2000) su utvrdili uticaj niže noćne temperature na povećanje inteziteta boje grožđa, time i na povećanje kvaliteta vina. S obzirom da nešto veća nadmorska visina sa visokim dnevnim temperaturama i nižim noćnim temperaturama vazduha doprinosi povećanju sadržaja organskih materija u grožđu, vinogradarski rejoni Srbije imaju odličan potencijal za proizvodnju kvalitetnih i specifičnih vina.
